Vikipedi, özgür ansiklopedi

Dünyanın Yedi Harikası, tamamı insanoğlu tarafından inşa edilmiş, olağanüstü antik yapı ve yapıtlardır. Ayrıca Antik Dönemin Yedi Harikası adıyla da anılırlar. İlk olarak M.Ö. 5. yüzyılda tarihçi Heredot tarafından ortaya atılan bir kavramdır. M.Ö. 4. yüzyılda Sidon'lu Antipatros tarafından ilk olarak "Dünya'nın yedi harikası üzerine" (Περὶ τῶν Ἑπτὰ Θεαμάτων) adlı eserle oluşturulmuştur. Günümüzde geçerli kabul ettiğimiz 7 harika listesi, M.Ö. 2. yüzyılda son şeklini almıştır.

Günümüzde, Dünyanın Yedi Harikası'ndan sadece Keops Piramidi ayaktadır. Diğerleri yangın ya da deprem gibi nedenlerle yokolmuşlardır.

Dünyanın Yedi Harikası [değiştir]

Keops Piramidi [değiştir]

Ana madde: Keops Piramidi

Keops Piramidi

Giza Piramitleri'nin üçü birden dünyanın yedi harikası listesine dahil değildir. Piramitlerden sadece Keops Piramidi bu listeye girmiştir. Keops Piramidi, 4. Hanedanlık zamanında M.Ö. 2560 yılında Firavun Khufu (Keops) tarafından yaptırıldı. Yapımının 20 yılı aştığı sanılmaktadır. Piramit yapıldığında 145,75 m yüksekliğindeydi. Yapıldığından itibaren 43 yüzyıl boyunca dünyadaki en yüksek yapı olarak kayıtlara geçmiştir. Keops Piramidi ilk inşa edilen olmasına rağmen dünyanın yedi harikası arasında günümüzde ayakta duran tek yapıdır.

Babil'in Asma Bahçeleri [değiştir]

Ana madde: Babil'in Asma Bahçeleri

Babil'in Asma Bahçeleri

Milattan önce 7. yüzyılda Babil kralı Nebukadnezar tarafından yaptırılmıştır. Babil'in çorak Mezopotamya çölünün ortasında, ağaçlar, akan sular ve egzotik bitkilerin bulunduğu çok katlı bir bahçedir. Coğrafyacı Strabo'nun 1. yüzyıldaki tanımına göre:

"Bahçeler birbiri üzerinde yükselen kübik direklerden oluşuyordu. Bunların içleri çukurdu ve büyük bitkilerin ve ağaçların yetişebilmesi için toprakla doldurulmuştu. Kubbeler, sütunlar ve taraçalar pişmiş tuğla ve asfalttan yapılmıştı. Yüksekteki bahçeleri sulamak için Fırat Nehri'nden zincir pompalarla su yukarılara çıkarılıyordu. Bu şekilde üst seviyelere taşınan su, bahçeleri sulayarak teraslardan aşağıya doğru akıyordu" vedat baba nın projesi Söylentiye göre Nebukadnezar bu yapıyı sıla hasreti çeken karısı Semiramis için yaptırmıştır. Semiramis Medes kralının kızıdır. Söylentiye göre Mezopotamyanın düz ve sıcak ortamı onu bunalıma itmiş, kral da karısının hasretini sona erdirmek için yapay dağların olduğu, suların aktığı yemyeşil bir bahçe yaptırmıştır.

Babil'in asma bahçelerinin günümüze gelen kesin izleri yoktur. Fakat, bölgede araştırma yapan arkeologlar, Babil'deki sarayın kuzeydoğusunda görünüşü garip olan temel ve tonozlar buldular. Bunların Babil'in Asma Bahçelerine ait olduğu düşünülmektedir. Babil'in Asma Bahçeleri, klasik yazarlar tarafından ayrıntılı bir şekilde tanımlanmıştır. Günümüzde bu tanımlara göre çizilen resimler bulunmaktadır. Küçükken sandığımız gibi bu efsanevi bahçeler bir yerlere asılı fidan değildir, sadece sütunlarla desteklenen taraçalar üzerinde kurulmuştur.

Zeus Tapınağı [değiştir]

Ana madde: Zeus Heykeli

Olimpia'daki Zeus Heykeli

Zeus Heykeli M.Ö. 450 yıllarında, adına olimpiyat oyunları düzenlenen Tanrıların kralı Zeus için, Olimpiyatlar'a ismini veren Olimpia'da yapılmıştır. Zeus Heykeli, bir tahta iskelet üzerine altın, fildişi ve metal parçalar yerleştirilerek Partenon'un içinde yapılmıştır. Heykelin oturduğu taban 6,5 m genişliğinde ve 1 m yüksekliğinde, heykelin kendisi ise 13 m yüksekliğindeydi. Olimpiyat oyunları 391 yılında Theodosius I tarafından putperestlik olarak değerlendirilip sona erdirilince, Zeus Tapınağı da kapatıldı. Heykel, zengin Yunanlılar tarafından İstanbul'a taşınmıştı ve 462 yılındaki büyük yangında yok olana dek orada kaldı. Bugün temelleri [1], birkaç yıkılmış kolon[2] ve enkaz[3] tüm kalıntılarıdır.

Artemis Tapınağı [değiştir]

Ana madde: Artemis Tapınağı

Efes'de Artemis Tapınağı

Artemis Tapınağı'nın temelleri milattan önce 7. yüzyıla kadar gitmektedir. Tanrıça Artemis'e ithafen yapılmıştır. Tamamiyle mermerden oluşuyordu. Lidya kralı Croesus tarafından yaptırılan yapı, Yunan mimar Chersiphron tarafından tasarlanmıştı ve dönemin en büyük heykeltıraşları Pheidias, Polycleitus, Kresilas ve Phradmon tarafından yapılmış olan bronz heykellerle süslenmişti. Tapınak hem bir pazaryeri, hem de bir dini müessese olarak kullanılıyordu. Artemis Tapınağı M.Ö. 21 Temmuz 356'da adını ölümsüzleştirmek isteyen Herostratus adlı bir Yunanlı tarafından yakıldı. Aynı gece Büyük İskender doğmuştur. Büyük İskender Anadolu’yu fethettiğinde Artemis Tapınağı’nın yeniden yapılması için yardım teklif etmiş fakat reddedilmiştir.

Rodos Heykeli [değiştir]

Ana madde: Rodos Heykeli

Rodos Heykeli

32 metre yüksekliğinde, demir ve taşla desteklenmiş bronzdan yapılmış bir heykeldir. Rodoslular tarafından Güneş Tanrısı Helios'a ithafen yapılmıştır. Yapılışından yok oluşuna kadar yalnızca 56 yıl geçmesine rağmen, Rodos Heykeli dünyanın yedi harikasından biri olmayı başarmıştır. Bunun en büyük sebebi, devasa bir heykel olmasının yanısıra Rodos adasındaki insanlar için beraberliğin simgesi olması idi. Rodos Heykeli’nin yapılması tam 12 yıl sürmüş ve heykel M.Ö. 282 yılında bitirilmiştir. Liman girişinde bulunan heykel M.Ö. 226 yılında bir deprem sonucunda en zayıf noktası olan dizinden kırıldı. Rodoslular, Firavun Ptolemy III Eurgetes’den restorasyon için yardım teklifi aldılarsa da, bir kâhine başvuruldu ve yardım reddedildi. Neredeyse 900 yıl boyunca heykel harabe halinde kaldı. 654 yılında Araplar Rodos’u feth ettiler. Heykelden kalanları Suriyeli bir Yahudi’ye sattılar.

İskenderiye Feneri [değiştir]

İskenderiye Feneri

Ana madde: İskenderiye Feneri

Tehlikeli kıyı şeridi boyunca gemicileri yönlendirmek amacı ile Mısır'ın İskenderiye kenti kıyısındaki Faros (Pharos) adasında yapılmıştır. Proje Büyük İskender'in komutanları Ptolemy Soter zamanında M.Ö. 290 yılları sonunda başlamış, ölümünden sonra oğlunun hükümdarlığı zamanında bitirilmiştir. Şehrin batı limanında bulunan fener yaklaşık 166 m yüksekliğindedir. Sadece harikaların değil bugüne kadar yapılmış fenerlerin de en yükseğidir. Gemicilik için güvenli bir ortam sağlamak isteyen Yunanlı tüccar Sostratus tarafından finanse edilmiştir. Fener'in en gizemli yanı, gündüzleri bile güneş ışığını denize yansıtmak amacı ile tasarlanmış cilalı bronz aynalarıydı. Geceleri ise aynaların önünde ateşler yakılıyor, böylece aynanın yansıttığı ışık gece yaklaşık 50 km mesafeden görülebiliyordu. Yapı bir dizi depreme kadar bozulmadan kaldı. Fakat depremler ve doğal şartlar sonunda çöktü. Üst kısmı 955 yılında bir deprem ve fırtınada kopan fenerin gövde kısmı da 1302'de başka bir depremde çöktü. En sonunda 1480 yılında Memlük Sultanı Kait-bay tarafından fenerin olduğu yere yapılan bir kalede malzemeleri kullanılmak üzere tamamen yıkıldı.

Halikarnas Mozolesi [değiştir]

Halikarnas Mozolesi

Ana madde: Mausoleum

Halikarnas Mozolesi, Kral Mausollos için karısı ve kız kardeşi tarafından yaptırılmış bir mezar. Bodrum civarında yapılmış ve yapımı M.Ö. 350 yılında tamamlanmış. Tabanın üstünde kenarları heykellerle süslenmiş basamaklı bir podyum bulunuyordu. Süslü su mermerinden yapılmış lahit ve mezar odası, podyumun üstünde bulunuyordu ve İyonya tarzı kolonlarla çevrilmişti. Sıra sütunlar, yine heykellerle süslenmiş bir piramit çatıyı destekliyordu. Dört tane savaş atıyla çekilen bir savaş arabası heykeli ise piramidin tavanını donatıyordu. Halikarnas Mozolesi'nin toplam yüksekliği 45 m. idi ve 4 tarafındaki 4 heykelin her birini ayrı bir heykeltıraş yapmıştı. Bu heykeller, tanrıların değil de insanlar ve hayvanların heykelleri olmasından dolayı tarihte özel birer yer tutarlar. 16. yüzyıl boyunca Halikarnas Mozolesi iyi bir durumda korundu. 15. yüzyılda Haçlı Seferleri sırasında St. John şövalyeleri bölgeye geldiler ve bugün Bodrum Kalesi olarak geçen büyük bir kale yaptılar. Bu kalenin yapımında Halikarnas Mozolesi'nin nerdeyse bütün taşları kullanıldı.

Diğer listeler [değiştir]

Yeni harikalar [değiştir]

Ana madde: Dünyanın Yeni Yedi Harikası

İsviçre merkezli "New7Wonders Vakfı", dünyanın yeni 7 harikasını belirlemek için başlattığı yarışmaya 21 finalist eser katıldı. Dünyanın dört bir yanından yaklaşık 100 milyon kişi cep telefonu ve Yeni Yedi Harika [4] adlı internet sitesinde 6 yıl boyunca oy kullanarak dünyanın yeni 7 harikasını seçti. Oylama 7 Temmuz 2007'de (07/07/07) sona erdi. Cep telefonu ve internet oylarıyla belirlenen dünyanın yeni 7 harikası, Portekiz'in başkenti Lizbon'da ilan edildi. Dünyanın yeni 7 harikası; Ürdün'deki Petra Antik Kenti, Çin Seddi, Brezilya'daki Kurtarıcı İsa Heykeli, Peru'daki Machu Picchu Antik Kenti, Meksika'daki Chichen Itza Piramidi, İtalya'nın Roma kentindeki Kolezyum ve Hindistan'daki Tac Mahal anıtmezarı şeklinde sıralandı.

Başka harikalar [değiştir]

Bu listeler çeşitli kurumlar tarafından hazırlanmıştır ve resmi değildir.

• Dünyanın sekizinci harikası - (Orijinal listedeki eserlerle yarışabilecek yapılar için kullanılan genel terimdir)
• Modern dünyanın yedi harikası - (Amerikan İnşaat Mühendisler Cemiyeti tarafından yapılmış liste)
• Doğal harikalar
• Turistik seyahat harikaları
• Su altı harikaları
• İnsan harikaları

Kaynakça [değiştir]

• New7Wonders Foundation

• İngilizce Vikipedi'deki 8 Ekim 2006 tarihli Seven wonders of the world maddesi
• Fransızca Vikipedi'deki 6 Ekim 2006 tarihli Sept merveilles du monde maddesi

Dış bağlantılar [değiştir]

• Turizm gurusu Howard Hillman Harikaları (100 adet)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Lost
Lost logosu
Tür	Bilim kurgu Macera Dram
Yaratıcı	Jeffrey Lieber J.J. Abrams Damon Lindelof
Yönetmen	Jack Bender Stephen Williams ve diğerleri
Oyuncular	Adewale Akinnuoye-Agbaje Naveen Andrews Henry Ian Cusick Jeremy Davies Emilie de Ravin Michael Emerson Matthew Fox Jorge Garcia Maggie Grace Josh Holloway Malcolm David Kelley Daniel Dae Kim Yunjin Kim Ken Leung Evangeline Lilly Rebecca Mader Elizabeth Mitchell Dominic Monaghan Terry O'Quinn Harold Perrineau Michelle Rodriguez Kiele Sanchez Rodrigo Santoro Ian Somerhalder Cynthia Watros
Besteci(ler)	Michael Giacchino
Ülke	Amerika Birleşik Devletleri
Dil	İngilizce
Sezon sayısı	4
Bölüm sayısı	83 (Bölüm listesi)
Prodüksiyon
Yönetici yapımcı(lar)	J. J. Abrams Damon Lindelof Bryan Burk Jack Bender Carlton Cuse
Mekân(lar)	Oahu, Hawaii
Gösterim  süresi	yaklaşık 43 dakika
Yayın bilgileri
Kanal	ABC
Resim formatı	480i (SDTV) 720p (HDTV) ABC HD 1080i (HDTV) Sky HD, Premiere HD, Seven HD
Yayın tarihi	22 Eylül 2004 – günümüz
Dış bağlantılar
Resmî websitesi
Prodüksiyon websitesi
IMDb profili
TV.com bilgileri

Lost Sydney, Avustralya'dan Los Angeles' a uçan Oceanic havayolları 815 sefer sayılı yolcu uçağının Güney Pasifik civarında düşmesiyle esrarengiz bir adada kazadan sağ kalan kimselerinin yaşamlarını anlatan Amerikan yapımı olan bir dizidir. Her bölüm tipik olarak, bir karakterin flashbacklerle geçmişiyle birlikte anlatılmaktadır. Dizinin yaratıcıları Damon Lindelof, J. J. Abrams ve Jeffrey Lieber'dır. Bölümler Oahu, Hawaii'de çekilmektedir.^[1] İlk bölüm olan Pilot bölümü 22 Eylül 2004'de yayına girmiştir.^[2].ABC Studios, Bad Robot Productions ve Grass Skirt Productions tarfından yapılan dizi, ABD'de ABC televizyonundan yayınlanmaktadır. Müziklerini Michael Giacchino bestelemiştir. Büyük oyuncu kadrosu ve çekimlerin Hawaii'de yapılmasının maliyeti ile Lost en pahalı televizyon yapımlarından biridir. Dizinin sadece ilk bölümü için 14.000.000 $ harcanmıştır.^[3] 2006'da En İyi Televizyon Draması dalında Altın Küre ve 2006'da En İyi Oyuncu Kadrosu dalında SAG Ödülü de dahil olmak üzere birçok ödülün sahibi oldu.

Mayıs 2007'de Lost'un dördüncü beşinci ve altıncı sezonlarıyla devam edeceği ve Mayıs 2010'da 117. bölümün yapımı ile sonlandırılacağı duyuruldu. Bu son üç sezonun her birinin haftada bir yayınlanacak olan 16 bölümden oluşacağı planlandı ayrıca ABC son iki sezonu 2 saat uzatma kararı aldı.^[4]. Son WGA grevi yüzünden dördüncü sezon sadece 14 bölümden oluşurken üç saatlik bir sezon finaline sahiptir. Dördüncü sezonun ABD'deki ilk gösterimi 31 Ocak 2008 tarihinde yapıldı.5.sezon 21 ocak 2009 da başladı.^[5]

Yapım [değiştir]

Fikir [değiştir]

Dizi o zaman için ABC'nin başında bulunan Lloyd Braun'ın Spelling Television'dan Sineklerin Tanrısı romanı ve Yeni Hayat ve Gilligan's Island filmlerini temel alan bir ilk senaryo istemesiyle gelişmeye başladı. Gadi Pollack diziye ilham olan bazı unsurların Myst adlı bilgisayar oyunundan alındığını belirtir^[6]. ABC Jeff Lieber ile anlaştı. Lieber, Nowhere başlığı ile pilot bölüm senaryosunu yazdı.^[7] Sonuçtan ve tekrar tekrar yazılan senaryolardan mutsuz olan Braun, Touchstone ile anlaşması olan ve Alias dizisinin yaratıcısı J.J. Abrams ile yeni bir pilot bölüm yazması için irtibata geçti. Önceleri kararsız olmasına rağmen Abrams dizinin sahip olduğu doğa üstü yönü sayesinde projeye ısındı ve Damon Lindelof'un da işbirliği ile dizinin tarzını ve karakterlerini yarattı.^[8]

Çekim yerleri [değiştir]

Lost, Panavision 35mm kameralarla neredeyse tamamen Oahu adasında çekildi. Pilot bölümdeki ada sahneleri adanın kuzeybatı ucundaki Mokulē'ia Sahilinde filme alındı. Sonraki sahil sahneleri meşhur Kuzey Kıyısının gözlerden uzak kesiminde yer aldı. İlk sezondaki mağara sahneleri bir dizi çalışanın vurularak öldürüldüğü 1999'dan beri boş olan Xerox'un parça eşya deposunda kurulan sette çekildi.^[9]Sonrasında set ve yapım ofisleri 2. sezonun "Kuğu İstasyonunun" ve 3. sezonun da "Hidra İstasyonunun" iç mekanının inşa edildiği^[10] Hawaii Film Office'in Hawaii Film Studio'suna taşındı.^[11]

Müzik [değiştir]

Ana madde: Lost'ta kullanılan şarkılar

Lost fon müziklerini Hollywood Stüdyo Senfoni Orkestrası tarafından Michael Giacchino eşliğinde oluşturulan fon müziğine yer verir müziklerin orkestra tarafından oluşturulmasının amacı olaylar ve karakterler için birkaç tekrar eden temayı birleştirmektir.^[12]

Sezon Özetleri [değiştir]

Ana madde: Lost bölümleri listesi

Sezon 1 [değiştir]

Sezon 1 Amerika'da 22 Eylül 2004 ile 25 Mayıs 2005 tarihleri arasında yayınlanmış ve 24 bölüm sürmüştür. Oceanic Flight 815 seferini yapan uçağın kaza yapmasını ve kazadan hayatta kalan yolcuların adaya düşmelerini anlatmaktadır.Adaya düşen ve kurtulan 48 kişinin hiçbiri birbirini tanımadığı halde kazadan önceki hayatlarında herbirir birbirlerinin hayatlarına birşekilde girdiklerini ve etkilediklerini anlıyoruz.İlerleyen bölümlerde Danielle Rousseau'nun ortaya çıkışı ile adada Others (Diğerleri)nin olduğunu anlarlar. Sezonun ilk bölümü sadece Amerika'da 18.65 milyon kişi izlemiştir.

Sezon 2 [değiştir]

Sezon 2 Amerika'da 22 Eylül 2005 ile 25 Mayıs 2006 tarihleri arasında yayınlanmış ve 23 bölüm sürmüştür. Hikaye, kazadan sonraki 45 günü anlatarak devam etmektedir. Çoğu arka kapıyı kapatıp, daha fazla soru getirmiştir. Others (Diğerleri) kendilerini göstermiştir. 2.sezon bölümlerinin çoğu ambarda (hatch) geçmiştir, bu sezonda kazadan kurtulan diğer kişiler de tanıtılmıştır. Sezonun sonunda herkesi büyük bir sürpriz beklemektedir.

Sezon 3 [değiştir]

3. Sezon promolarından biri. Soldan sağa: Ben, Kate, Sawyer, Claire, Charlie, Jack, Sayid, Locke, Sun, Desmond, Hurley, Jin, Juliet

Sezon 3 Amerika'da 4 Eylül 2006 ile 23 Mayıs 2007 tarihleri arasında yayınlanmış ve 23 bölüm sürmüştür. Diğerlerine daha çok monoton, slow ve romantizmin daha çok olduğu bir sezon olmuştur.Bu yüzden 3.sezon da Lost severler sıkılmış ve bunu anlayan yapımcılar 4.sezonu daha hareketli yapma kararı almışlardır. 7 Şubat'ta tekrar gösterime giren dizi, hiç ara vermeden sezonu kapatmıştır.

Sezon 4 [değiştir]

Sezon 4 Amerika'da 31 Ocak tarihinde gösterime girdi. Ancak WGA Grevi nedeniyle yarıda kaldı. İlk 12 bölümü çekildi. 24 Nisan'da yayınlanan 8. bölümle bir aylık ara son buldu. 4. sezon 3 bölümlük sezon finaliyle birlikte 14 bölümdür. Sezon finali olan "There's No Place Like Home" bölümü toplam 180 dakika olmakla birlikte 15 Mayıs'ta birinci kısmı yayınlanmıştır. 29 Mayıs'ta 2 saatlik sezon finaliyle dizinin dördüncü sezonu sona ermiştir.

Sezon 5 [değiştir]

Lost dizisinin 5. sezonu 21 Ocak 2009 Çarşamba günü yayınlanan iki bölümle başladı. Dördüncü sezonun son bölümünde herkesin aklındaki en büyük soru işareti adanın nereye kaybolduğu idi. Beşinci Sezonun ilk bölümünde bu soruya cevap verildi. Ada kendi tarihi içinde geçmişe veya geleceğe hareket ediyordu.

Gelecek sezonlar [değiştir]

7 Mayıs 2007 tarihinde ABC başkanı Stephen McPherson, Lost yazarlarının 3. sezondan sonra 48 bölüm yazıp yayınlanacağını söyledi. Başta 16 bölümlük 3 sezon düşünülmesine rağmen sonradan yazarlar 4. sezonu 14 diğer iki sezonu 14'şer bölümlük yayınlama kararı aldılar.

Güncel Haberler [değiştir]

BBC de çıkan habere göre son zamanlarda özellikle Amerika'da yaşanan reyting düşüklüğü sebebiyle dizinin yapımcıları ABC yöneticileriyle masaya oturmuş ve dizinin bitiş tarihini daha erkene almışlardır. Dizide yaşanan reyting düşüklüğünün asıl sebebi ise sezonun ortasında 3 ay gibi uzun bir süre ara verilmesi bu nedenle televizyonda düzenli bir şekilde gösterilmemesi olabilir. Ve özellikle ilk iki sezondan akılda kalan soru işaretlerine çözüm bulmak yerine daha çok sorular üretilmesi izleyicinin diziye olan bağlılığını artırır yanılgısı dizinin reytinglerinde azalmaya neden olmuştur. Ve bunu anlayan yapımcılar 3. sezonun geri kalan bölümlerinde hiç ara vermeden her hafta yeni bölüm kampanyasıyla ekrana çıkmışlardır.